Ενδοϋαλοειδική έγχυση (ενδοβόλβια ένεση)

Στέφανος Μ. Στέφας
Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Πρόκειται για μια μικροεπέμβαση, η οποία αφορά στην έγχυση δια λεπτής βελόνας στο εσωτερικό του ματιού (υαλοειδές) μιας ουσίας, που ανάλογα με την υποκείμενη πάθηση μπορεί να είναι είτε κορτιζόνη ή αντι-VEGF παράγοντας.

Οι ενέσεις πραγματοποιούνται από χειρουργούς οφθαλμιάτρους, εξειδικευμένους στις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς και της ωχράς κηλίδας. Κατά την εφαρμογή τους που γίνεται σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους υπό τοπική αναισθησία, ακολουθούνται αυστηροί κανόνες ασηψίας και χρησιμοποιούνται ειδικά σχεδιασμένα εργαλεία που καθιστούν την όλη διαδικασία ανώδυνη και ταχύτατη (διαρκεί περίπου 6 λεπτά).

 

  

 

Ενδείξεις ενδοϋαλοειδικών εγχύσεων αντιVEGF παραγόντων

Οι συχνότερες ενδείξεις για την εφαρμογή ενδοϋαλοειδικών ενέσεων είναι αγγειακές και φλεγμονώδεις παθήσεις του οφθαλμού όπως:

 

Τρόπος δράσης αντιVEGF παραγοντων

 

Οι ασθενείς που πάσχουν από τις παθήσεις που προαναφέρθηκαν, παρουσιάζουν ισχαιμικές βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν με θρεπτικά συστατικά τον οφθαλμό. Η ισχαιμία έχει συχνά το αποτέλεσμα να αναπτύσσονται αδύναμα και παθολογικά αγγεία υπό την επίδραση ενός αυξητικού παράγοντα VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor). Ο παράγοντας αυτός ευνοεί την ανάπτυξη των παθολογικών, μη φυσιολογικών αγγείων (νεοαγγείων) που έχουν την τάση να αιμορραγούν και να επιτρέπουν τη διαρροή υγρού στην περιοχή της ωχράς κηλίδας.

Με τις ενδοϋαλοειδικές εγχύσεις των κατάλληλων αντιVEGF παραγόντων, προκαλείται αναστολή της ανάπτυξης των παθολογικών αιμοφόρων αγγείων (και περιορισμός της αιμορραγίας και της διαρροής.

Χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή και το υψηλότατο κόστος τους καλύπτεται πλήρως από τα ασφαλιστικά ταμεία μόνο μετά από έγκριση ειδικής επιτροπής φαρμάκων υψηλού κόστους του ΕΟΠΥΥ, που εξετάζει ενδελεχώς τις ενδείξεις και την αναγκαιότητα χρήσης τους. (πληροφορίες μπορείτε να λάβετε πατώντας εδώ):

Τα κυριότερα από τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας που χρησιμοποιούνται σήμερα είναι:

  • το Lucentis (Ranibijumab)
  • το Eylea (Aflibercept)
  • και το Avastin* (Bevacijumab)

*To Avastin αν και μέχρι σήμερα δεν έχει λάβει επίσημη έγκριση χρήσης από διεθνείς οργανισμούς φαρμάκων, χρησιμοποιείται συχνά κυρίως λόγω του σημαντικά χαμηλότερου κόστους του. Η ιατρική εμπειρία και διάφορες μελέτες που τρέχουν, δίνουν συγκρίσιμη αποτελεσμάτικότητα με τους άλλους δύο εγκεκριμένους antiVEGF παράγοντες.

 

Αποτελεσματικότητα αντιVEGF παραγόντων

Με τις ενδοϋαλοειδικές εγχύσεις των νέων φαρμάκων επιτυγχάνεται βελτίωση της όρασης στους μισούς περίπου ασθενείς ενώ αποτρέπεται η περαιτέρω επιδείνωση της όρασης σε ποσοστό που ξεπερνάει το 90%.

Τα παραπάνω αποτελέσματα εξαρτώνται από

  • το μέγεθος αλλά και
  • την παλαιότητα της αρχικής βλάβης,

Για κάθε ένα από τα φάρμακα υπάρχουν διεθνώς οριζόμενα θεραπευτικά πρωτόκολλα που εφαρμόζονται με βάση το θεραπευτικό αποτέλεσμα όπως αυτό καταγράφεται στην οφθαλμολογική εξέταση με βυθοσκόπηση αλλά και σε ειδικές διαγνωστικές εξετάσεις όπως είναι το OCT (οπτική τομογραφία συνοχής ) κι η αγγειογραφία (με/ χωρίς έγχυση σκιαγραφικού)

Σε πολλές περιπτώσεις απαιτούνται επανειλλημένες εγχύσεις για να διατηρηθεί το επιτυχές αποτέλεσμα.



 

Προεπεμβατική προετοιμασία ενδοβολβικών εγχύσεων.

 Πριν τη διενέργεια μιας ενδοϋαλοειδικής έγχυσης συστήνεται:

  • διατήρηση των φυσιολογικών διαιτητικών συνηθειών.
  • αναφορά στον γιατρό σας τυχόν αλλεργιών σε φάρμακα ή των συνοδών ιατρικών προβλημάτων
  • λήψη όλων των φαρμακων σας κανονικά την ημέρα τις ένεσης (με μοναδική εξαίρεση τα αντιπηκτικά)
  • χρήση αντιβιοτικών σταγόνων (κολλυρίων) τουλάχιστο 3 μέρες πριν από την ένεση.

 

Μετεπεμβατικές οδηγίες

Μετά την διενέργεια μιας ενδοβόλβιας έγχυσης αντιVEGF παράγοντα οι ασθενείς επιστρέφουν σπίτι με τυπικές οδηγίες προφύλαξης από μολύνσεις όπως:

  • λήψη ήπιου αναλγητικού (όχι ασπιρίνη) για την αντιμετώπιση της ήπιας μικρής πίεσης (βύθιου ήπιου πόνου) στο εσωτερικό του ματιού τις πρώτες ώρες μετά την έγχυση.
  • αποφυγή τριψίματος, ερεθισμού ή πίεσης του ματιού στο οποίο έγινε η έγχυση τις πρώτες ημέρες.
  • χρήση σταγόνων (κολλυρίων) αντιβιοτικών και αντιφλεγμονωδών χωρίς κορτιζόνη τουλάχιστο για 5 ημέρες.

Είναι αναμενόμενη η εμφάνιση μυϊοψιών (μυγάκια, κλωστούλες, αραχνίτσες στο οπτικό πεδίο του ασθενούς) για λίγες ημέρες μετά την έγχυση. Αυτές συνήθως υποχωρούν σε διάστημα μιας εβδομάδας…

Η τακτική επανεξέταση από τον θεράποντα οφθαλμίατρο είναι επιβεβλημένη, επικουρούμενη βεβαίως από εξειδικευμένες εξετάσεις (OCT, Αγγειογραφία) που κατευθύνουν τη θεραπεία με βάση το αντικειμενικό αποτέλεσμα…